Bij mijn aantreden heb ik moeten vaststellen dat Vlaanderen het niet goed doet wat betreft de sanering van onze waterlopen.

Verschillende oorzaken liggen hiervan aan de basis:

Het niet invullen van de richtlijn Stedelijk Afvalwater waarvoor Vlaanderen een veroordeling door het Europees Hof van Justitie opliep;

De ingebrekestelling door de Europese Commissie voor het niet naleven van de Europese mededingsregels ten aanzien van de NV Aquafin. Het gebrek aan flankerend beleid en het opzeggen van de overeenkomst tussen het Vlaams Gewest en de NV Aquafin, leidden er toe dat de werking van deze maatschappij verlamde;

Ook het uitblijven van een afbakening van verantwoordelijkheden tussen de verschillende actoren belette een optimale invulling van de saneringsplicht die op de verschillende betrokkenen rust;

En tot slot was er de betwisting tussen het Vlaams Gewest en de federale overheid over het toepasselijke BTW-percentage (6% of 21%), wat jaarlijks 50 miljoen euro aan het Vlaams Gewest extra kost.

De conclusie was dan ook vlug gemaakt: met de bestaande structuur kon de grote achterstand niet weggewerkt worden.

Daarom heb ik eind vorig jaar het roer drastisch omgegooid om vanaf nu een integrale aanpak van de waterketen te realiseren.

Bij de onderhandelingen van het Vlaams regeerakkoord werd deze problematiek besproken en eind 2004 werden enkele fundamenten gelegd voor de oplossing van deze knelpunten door de reorganisatie van de watersector. Via het programmadecreet van 24/12/2004 en een aantal begeleidende maatregelen heb ik enkele belangrijke initiatieven genomen met betrekking tot de watersector.

Eén van de belangrijke maatregelen was het saneringsplichtig maken van de drinkwatermaatschappijen wat de verschillende actoren binnen de waterketen noodzaakte om met mekaar te gaan samenwerken, een ééngemaakte waterfactuur mogelijke maakte en een optimaal financieel kader biedt.

De eerste resultaten zijn reeds zichtbaar, er ontstaat een nieuwe dynamiek in de watersector: de investeringsprojecten van de NV Aquafin worden opnieuw vlot getrokken en de gemeenten vinden de samenwerkingsvorm die hun doelstellingen het best kan invullen.

In dat kader blijft het Vlaams Gewest de gemeenten ook financieel aanmoedigen. Binnen de regering zijn er afspraken gemaakt om de financiële ondersteuning op te trekken. En bovendien werd zeer recent het subsidiebesluit aangepast die het mogelijk maakt om naast gemeenten ook gemeentebedrijven, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en intercommunales subsidies uit te keren.

De eerste stap in de richting van een reële resultaatsverbintenis tussen het Vlaams gewest en de Nv Aquafin is gezet en het economisch en ecologisch toezicht werd vorm gegeven binnen de Vlaamse Milieumaatschappij.

Maar in het licht van de realisatie van de doelstelling van de kaderrichtlijn water om tegen 2015 een goede waterkwaliteit te realiseren is het nu erg belangrijk om niet bij de pakken te blijven zitten en verder invulling te geven aan de uitvoering van het beleid. Ik ben mij hierbij terdege bewust van de enorme inspanningen die gevraagd worden van de diverse actoren op het veld.

Wie welke inspanningen in welk tijdsbestek zal moeten leveren, zal de komende maanden stapsgewijs duidelijk worden. Hoewel ik iemand ben die de dingen zonder onnodig oponthoud wil realiseren, hecht ik eveneens het grootste belang aan de effectiviteit en efficiëntie van de investeringen. De analyses op bekken- en stroomgebiedniveau moeten duidelijk maken welke maatregelenprogramma’s noodzakelijk zijn om de gewenste waterkwaliteit te bereiken. Het opstellen van de zonerings- en masterplannen zijn hier belangrijke voorbeelden van.

Ik ben ervan overtuigd dat Vlaanderen met deze structuur invulling zal kunnen geven aan de belangrijke uitdaging die voor ons ligt, dit door concrete stappen te zetten bij het tot stand komen van een samenwerking tussen de verschillende spelers die actief zijn in de watersector. Het bundelen van de know how waarover iedereen beschikt, betekent een reële meerwaarde en is absoluut noodzakelijk.

Klik hier voor volledig artikel [HI RES] [LOW RES]

De voorbije decennia heeft de Vlaamse overheid heel wat geïnvesteerd om tot een adequate riolerings- en waterzuiveringsinfrastructuur te komen. Dit heeft er toe geleid dat de kwaliteit van onze waterlopen in stijgende lijn gaat sedert 1990. Een groot knelpunt blijft echter het feit dat via de riolering te veel niet-verontreinigd hemelwater wordt afgevoerd waardoor het rendement van de waterzuiveringsinstallaties drastisch daalt. Bovendien kan een teveel aan hemelwater in de riolering aanleiding geven tot wateroverlast. Er dringt zich dan ook een beleid op dat erop gericht is om bij elke aanleg van een gescheiden stelsel te streven naar een maximaal scheiden van proper en vuil water op privé-gronden.
Voor de wateroverlast, het steeds stijgend drinkwaterverbruik en de verdroging te Sint-Truiden - Velm is het gescheiden afvoeren van afvalwater en hemelwater op zich echter geen oplossing. Het kan enkel leiden tot nieuwe wateroverlastproblemen stroomafwaarts. Daarbij komt dat ons drinkwater langzaam opgeraakt. Vandaar dat het beleid inzake gescheiden afvoer moet samengaan met een beleid om het regenwater op te vangen, te hergebruiken, te bufferen en/of te infiltreren op privé-gronden. Dit is de meest integrale aanpak met als resultaat een duurzamer gebruik van ons drinkwater.
Als trekker van de Interbestuurlijke Samenwerking Land & Water heeft de Watering van Sint-Truiden in samenwerking met de stad Sint-Truiden een pilootproject opgestart in Velm om tot een adequate strategie te komen om afkoppeling, hergebruik, buffering en/of infiltratie van hemelwater op privé-gronden te promoten en te realiseren.
Het artikel geeft een beschrijving van de werken in de Velmerlaan, dat als case-study voor dit pilootproject werd genomen. De werken omvatten o.a. de aanleg van een gescheiden rioleringsstelsel en van een bufferbekken, de herwaardering van de Dorpsbeek alsook enkele wegeniswerken.

Klik hier voor volledig artikel [HI RES] [LOW RES]

Informatie uit historische bronnen leert dat het visbestand van onverstoorde brakwatergebieden zeer divers is. In deze overgangszones tussen zee en rivier komen zowel zee- als riviervissen voor en trekvissen passeren het estuarium tijdens de paaimigratie tussen zoet en zout water. Juist deze historische informatie is van cruciaal belang voor het definiëren van een referentietoestand voor een visbestand, vooral in gebieden zoals Vlaanderen waar geen onverstoorde ecosystemen meer zijn. Deze referentietoestand kan dan gebruikt worden om de toestand van het huidige visbestand te evalueren.
Door de auteurs van het artikel werd voor de Zeeschelde een referentietoestand opgesteld aan de hand van gegevens die dateren van de periode 1842 - 1945. Op die manier kon een schets gebracht worden van de impact, die de verschillende vormen van antropogene verstoringen in de loop van de 19de en 20ste eeuw hadden.
Sinds 1995 wordt dan de evolutie van de verschillende vispopulaties in de Zeeschelde gevolgd waarbij sinds 2002 deze opnames geïntegreerd werden in het Vlaamse meetnet Zoetwatervis. Twee instrumenten werden aangewend om het Zeeschelde-ecosysteem te evalueren: enerzijds een estuariene index voor biotische integriteit (EBI) berekend op basis van de structuur van de visgemeenschap en anderzijds een ecotoxicologisch meetnet. De evaluatie gebeurt via een halfjaarlijkse bemonstering met fuiken, waarbij de staalnamestations zo gekozen zijn dat ze een zo volledig mogelijk beeld geven van het visbestand van de Zeeschelde.
Op basis van de analyses geven de auteurs een onvoldoende aan de ecologische toestand van het Zeeschelde-estuarium. Ter hoogte van de grens wordt de ecologische toestand omschreven als matig. Meer stroomopwaarts blijft de toestand slecht, zowel op basis van een vergelijking met de referentietoestand als op basis van het het ecotoxicologisch onderzoek.

Klik hier voor volledig artikel [HI RES] [LOW RES]

Het Vlaams decreet Integraal Waterbeleid (IWB) van 18 juli 2003 roept een aantal nieuwe overlegstructuren in het leven om de coördinatie en de samenwerking binnen het waterbeleid te stroomlijnen. Hiervoor zorgt de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) die deze coördinatie en samenwerking overnam van het toenmalige Vlaams Integraal Wateroverlegcomité (VIWC).
In een eerste deel van het artikel geven de auteurs vooreerst een overzicht van de taken van de CIW die, samengevat, neerkomen op de voorbereiding, de planning, de controle en de opvolging van het integraal waterbeleid waarbij gewaakt wordt over de uniforme aanpak van de bekkenwerking.
Ook de multidisciplinaire en beleidsdomeinoverschrijdende samenstelling van de CIW komt aan bod.
Bij de bespreking van de werking van de CIW wordt de nodige aandacht besteed aan de voorbereiding van de beslissingen van de CIW in de diverse opgericht werkgroepen.
In een tweede deel staan de auteurs stil bij een aantal realisaties. Aandacht wordt zo eerst besteed aan de voorbereiding van de Vlaamse waterbeleidsnota , waarin de Vlaamse regering haar visie over integraal waterbeleid vastlegt. Daarnaast wordt stilgestaan bij een aantal analyses van de Europese kaderrichtlijn Water i.v.m. het opstellen van de stroomgebiedbeheerplannen, de richtlijnen over de watertoets bij o.a. de verlening van een vergunning, de voorbereidende werkzaamheden voor duidelijke overlegstructuren alsook het informatie-aanbod van de CIW via haar website en eventuele brochures.
Tot slot kijken de auteurs nog even vooruit naar de werkzaamheden in het komende jaar.

Klik hier voor volledig artikel [HI RES] [LOW RES]